Maassen, G.F. and Bosch, F.A.J. van den & Maljers, F.A. (1997). Een Internationale Vergelijking van Corporate Governance Modellen. Is er Sprake van Convergentie? Bedrijfskunde, Tijdschrift voor Modern Management, 4:35-41 (in Dutch).

Een Internationale Vergelijking van Corporate Governance Modellen (395.22 kB)

Dit artikel handelt over de vergelijking van twee belangrijke internationale corporate governance modellen: het Angelsaksische one-tier model en het Reinlands two-tier model. De modellen bieden een op het eerste gezicht alternatieve invulling van de organisatie van de board ter ondersteuning van de traditionele toezichthoudende rol van commissarissen. Vanuit een conflict perspectief kan worden betoogd dat de organisatorische vormgeving van de twee modellen is ingericht om de scheiding tussen toezicht (decision control) en leidinggeven (decision management) te faciliteren. Naast de zogenaamde 'monitoring rol' besteedt dit artikel in het bijzonder ook aandacht aan de sterk in opkomst zijnde strategische rol van commissarissen. In deze rol wordt juist vanuit een consensus perspectief een integratie van decision management met decision control voorgesteld.

Het artikel betoogt dat beide perspectieven op de organisatie en taakvervulling van de board elkaar niet wederzijds hoeven uit te sluiten en dat dit in de praktijk aanleiding geeft tot aanpassingen in de twee corporate governance modellen. Deze aanpassingen kunnen wijzen op  een convergentie tendens tussen beide modellen.

Het artikel is als volgt opgebouwd. Eerst vergelijken we beknopt het one-tier model met het Nederlands two-tier model en besteden we aandacht aan een drietal rollen van boards. Daarna belichten we i.h.b. de strategische rol, zowel vanuit een conflict als een consensus perspectief. Op basis van die analyse proberen we een tendens tot convergentie van beide modellen aannemelijk te maken, uitmondend in het formuleren van een convergentie hypothese. Op basis van recent onderzoek onder de top 30 van Nederlandse beursgenoteerden ondernemingen worden een aantal belangrijke trends in ons two-tier board model in beeld gebracht. Naar het zich laat aanzien vormen deze trends een indicatie voor het overnemen van belangrijke attributen uit het one-tier board model. Op basis van deze voorlopige bevindingen wordt geconcludeerd dat er vanuit een empirisch onderzoek naar het two-tier board model sprake is van enige evidentie voor de convergentie hypothese. In de conclusie komen aanbevelingen aan de orde die voor het actuele debat over corporate governance van nut kunnen zijn.